Podstawę prawną do leczenia osób przewlekle uzależnionych od alkoholu stanowi ustawa z dnia 10. 12. 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dziennik Urzędowy z dnia 19. 12. 1959 r. Nr 69, póz. 434), oraz uzupełnienia wprowadzone do tej ustawy w roku 1969 i 1971 i uchwała nr 117 Rady Ministrów z dnia 5. 05. 1972 r. w sprawie zaostrzenia walki z pijaństwem i alkoholizmem. Ustawa jest szóstym z kolei aktem prawnym w dziedzinie zwalczania alkoholizmu w Polsce od 1918 r. Ustawa zawiera 37 artykułów, które tworzą trzy zasadnicze grupy problemowe:

1) dotyczące dystrybucji alkoholu,
2) określa, kto jest człowiekiem uzależnionym od alkoholu (alkoholikiem) i podaje, że wymaga on leczenia,
3) zawiera zespół przepisów pozwalających łagodzić skutki przewlekłego uzależnienia od alkoholu (wypłacanie zarobków nie alkoholikowi, lecz jego żonie, organizowanie form wypoczynku dla dzieci alkoholików, udzielanie im zapomóg finansowych i inne).

Nas interesuje szczególnie artykuł 13 Ustawy, który brzmi: "Do nałogowych alkoholików, którzy swoim postępowaniem powodują rozkład życia rodzinnego, demoralizują nieletnich, zagrażają bezpieczeństwu otoczenia lub zakłócają systematycznie spokój lub porządek publiczny, stosuje się leczenie przymusowe w zakładach lecznictwa otwartego lub zamkniętego". O zastosowaniu przymusowego leczenia w zakładzie lecznictwa otwartego orzekają komisje społeczno-lekarskie. W skład komisji wchodzą: przewodniczący (prawnik), jego zastępca, sekretarz (pracownik etatowy komisji), lekarz oraz członkowie (przedstawiciele czynników społecznych). Wniosek do komisji w sprawie leczenia alkoholika może złożyć każdy obywatel, zakład pracy, członek rodziny alkoholika, zakład służby zdrowia, milicja. Wniosek musi być uzasadniony i podpisany pełnymi danymi personalnymi zgłaszającego. Wnioski anonimowe nie są rozpatrywane.